Schoorsteen
Schoorsteen renovatie kosten in 2027: wat je betaalt en waar het vanaf hangt
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
De kosten van een schoorsteenrenovatie worden bepaald door de hoogte boven het dak en door de bereikbaarheid, niet door het aantal stenen. Renovatie kan alles betekenen van opnieuw voegen tot het gemetselde deel afbreken en herbouwen, en dat verschil in werk is groter dan het verschil in materiaal.
Wat er boven het dak stukgaat
Het deel van de schoorsteen dat boven het dakvlak uitsteekt, staat van alle kanten in de regen en droogt maar van één kant. Het metselwerk zuigt water op en zodra dat bij vorst bevriest, zet het uit en drukt de voegen naar buiten. Na een aantal winters zijn de voegen uitgespoeld tot enkele millimeters diep en komt het water bij de steen zelf, die vervolgens gaat schilferen. Daar komt een tweede beweging bij: het kanaal binnenin wordt warm bij het stoken en het metselwerk buitenom blijft koud, waardoor er spanning in de constructie ontstaat en er verticale scheuren verschijnen. De derde plek is de bovenkant. Een gescheurde of ontbrekende afdekplaat laat water rechtstreeks in de kern lopen, en dat is de snelste manier om een schoorsteen van binnenuit te slopen.
De trappen van renovatie
Er zijn vier niveaus en het loont om te weten in welk niveau je zit. Het lichtste is uitslijpen en opnieuw voegen, waarbij de bestaande stenen blijven zitten. Daarboven staat het vervangen van de afdekplaat en de kap, wat vaak in dezelfde beurt gebeurt. Het derde niveau is de bovenste rollagen wegbreken en opnieuw metselen, de gebruikelijke ingreep als alleen de bovenkant is aangetast. Het zwaarste is het hele gemetselde deel boven het dak afbreken en opnieuw opbouwen, inclusief een nieuwe loodaansluiting op het dakvlak. Daarnaast bestaat er nog het voeren van het rookkanaal met een flexibele of starre voering, wat een binnenwerkse ingreep is die los staat van het metselwerk. Laat iemand met een foto van bovenaf aangeven in welk niveau jouw schoorsteen valt.
Wat de prijs opdrijft
De eerste factor is toegang. Een schoorsteen bij de nok van een steil dak vraagt om een steiger of om een dakwerkersconstructie, en dat is bij dit werk vaak de grootste post; staat de woning vrij en is er verharding rondom, dan is een hoogwerker doorgaans voordeliger. De tweede is de hoogte boven het dakvlak: elke rollaag extra betekent meer werk op een lastige plek. De derde is de mortelsoort. Bij een vooroorlogse woning of een monument hoort kalkmortel in plaats van cementmortel, omdat een harde mortel de zachte steen laat afschilferen, en dat werk vraagt meer tijd. De vierde is de dakbedekking eromheen. Bij een rietdak of bij leien moet er meer worden opengelegd en hersteld dan bij standaard pannen, en die herstelpost hoort in de offerte te staan.
Wat er op de offerte hoort te staan
Vraag om een specificatie met zeven regels. De toegang, dus steiger of hoogwerker met het aantal dagen. Het sloopwerk en het afvoeren van het puin, want dat gaat via het dak naar beneden en dat kost tijd. Het nieuwe metselwerk met vermelding van de steensoort en de mortel. Het loodwerk waar de schoorsteen op het dakvlak aansluit, met de loodzwaarte erbij. De afdekplaat en de kap. Het herstel van de dakbedekking rondom, inclusief eventuele gebroken pannen. En tot slot de vraag of het rookkanaal wordt gecontroleerd of geveegd zolang de steiger er toch staat. Die laatste regel is bijna gratis meegenomen en naderhand een aparte beurt met eigen voorrijkosten.
De valkuil: voegen op verzadigde stenen
Nieuw voegwerk op een schoorsteen waarvan de stenen zelf al zijn aangetast, is weggegooid werk en het versnelt de schade. De voeg is harder dan de verweerde steen, dus bij de eerste vorstperiode wijkt niet de voeg maar de steen ernaast en spat er een schilfer af. Binnen enkele jaren staat er een schoorsteen met keurige voegen tussen half vergane stenen, en dan is afbreken en opnieuw opbouwen alsnog de enige route, maar dan met het voegwerk als verloren investering. Laat daarom eerst beoordelen hoe de stenen ervoor staan: krast een schroevendraaier makkelijk in het oppervlak of laat het buitenlaagje los, dan is voegen niet meer aan de orde. Vraag ook om foto's van dichtbij, want vanaf de grond ziet elke schoorsteen er redelijk uit.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of alleen voegwerk genoeg is?
Kijk naar de verhouding tussen voeg en steen. Zijn de voegen weggespoeld terwijl de stenen strak en hard aanvoelen, dan is uitslijpen en opnieuw voegen zinvol. Zie je schilfers, afgeronde hoeken of stenen die poederen, dan is de steen aan de beurt en niet de voeg. Laat die beoordeling van dichtbij doen, met foto's die je zelf ook kunt bekijken.
Wat is een kanaalvoering en wanneer heb ik die nodig?
Een voering is een flexibele of starre buis die in het bestaande kanaal wordt geschoven, zodat rookgassen niet meer met het metselwerk in aanraking komen. Dat is nodig bij scheuren in het kanaal, bij doorslaande roetvlekken op de schoorsteenborst binnen, en vrijwel altijd bij het aansluiten van een moderne kachel op een oud, wijd kanaal. De maat en het materiaal hangen af van het toestel.
Hoe lang duurt een schoorsteenrenovatie?
Voegwerk en een nieuwe afdekplaat zijn doorgaans één werkdag, het opnieuw opmetselen van het bovenste deel twee tot drie dagen, en een volledige herbouw met loodwerk kan een week duren. De doorlooptijd wordt vaker bepaald door het weer en door de beschikbaarheid van de steiger dan door het metselen zelf. Metselwerk in vorstperioden gaat niet door, dus plan het buiten de winter.