Asbestdak
Asbest golfplaten verwijderen
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Asbest golfplaten verwijderen laat je doen door een gecertificeerd saneringsbedrijf, nadat een inventarisatiebureau heeft vastgesteld wat er ligt en je een sloopmelding bij de gemeente hebt gedaan. Het bedrijf haalt de platen heel van het dak, verpakt ze dubbel in folie en levert ze af bij een erkende verwerker.
De volgorde van inventarisatie tot vrijgave
Er zitten vier stappen tussen het besluit en een leeg dak. Eerst komt een gecertificeerd inventarisatiebureau langs, neemt monsters en legt in een rapport vast welk materiaal waar zit, in welke staat en in welke risicoklasse het valt. Dat rapport is geen formaliteit: het bepaalt met welke beschermingsmaatregelen er gewerkt moet worden en het is verplicht bij de volgende stap. Vervolgens dien je een sloopmelding in bij de gemeente, doorgaans met een termijn van enkele weken voordat het werk mag beginnen. Daarna voert een gecertificeerd saneringsbedrijf het werk uit. Tot slot volgt de afronding met een vrijgavebewijs en de stortbonnen van de verwerker. Bewaar die papieren, want bij verkoop van het pand vraagt een koper er naar en zonder bewijs blijft de vraag hangen of het echt is afgevoerd.
Wat er op de dag zelf op je erf gebeurt
De ploeg zet het werkgebied af en legt folie op de grond onder het dak, zodat gruis dat toch valt wordt opgevangen. Bij hechtgebonden golfplaten in de laagste risicoklasse werken de saneerders in beschermende kleding met een masker, maar zonder de volledige afgeschermde ruimte die bij binnenwerk nodig is. De platen worden eerst nat gemaakt of met een bindmiddel besproeid, zodat losse vezels aan het oppervlak blijven plakken. Daarna draaien ze de bevestigers los en tillen ze de platen één voor één van de gordingen, zonder breken. Elke plaat gaat in een dubbele folieverpakking of in een afgesloten container met sluitfolie. Aan het eind wordt het terrein gecontroleerd en de folie op de grond als besmet materiaal afgevoerd. Voor een schuurdak is dit doorgaans een klus van één dag.
Waarom platen heel van het dak moeten
Asbestcement is hechtgebonden: de vezels zitten vast in het cement en komen er niet uit zolang het materiaal heel blijft. Zodra je een plaat breekt, zaagt, boort of met hoge druk afspuit, komen er vezels vrij en die blijven urenlang in de lucht hangen. Ze zijn zo fijn dat je ze niet ziet en zo scherp dat ze diep in de longen doordringen. Dat is de reden dat een sanering draait om het intact houden van elke plaat en niet om snelheid. Verweerde golfplaten die decennia in weer en wind hebben gelegen, zijn bovendien brozer aan het oppervlak dan ze lijken; het cement is uitgeloogd en de bovenste laag vezels ligt bijna bloot. Regenwater dat langs zo'n dak naar beneden loopt, neemt vezels mee de bodem in, precies onder de druiplijn.
Hoe een sanering wordt begroot
Een sanering van golfplaten gaat per vierkante meter dakvlak, en die eenheid dekt het demonteren, het verpakken, het transport en de verwerking. Daarnaast staan er posten die niets met oppervlak te maken hebben: de inventarisatie vooraf, de sloopmelding, het opstellen van het werkplan, de afzetting en de eindcontrole. De bereikbaarheid stuurt de rekening sterk. Een vrijstaande schuur waar een kraan naast kan staan is aanzienlijk eenvoudiger dan een dak tussen twee gebouwen waar alles met de hand naar beneden moet. Vraag ook of de gordingen en de dakconstructie blijven staan en wie de nieuwe bedekking aanbrengt; sommige bedrijven doen alleen de sanering. Laat op de offerte zetten wat er met eventueel besmette grond onder de druiplijn gebeurt, want dat is een aparte handeling.
Het dak dat na de sanering open blijft liggen
De praktische misser is de sanering plannen zonder het vervolg te regelen. Zodra de platen eraf zijn, staat er een kale gordingconstructie zonder bedekking, en die kan geen bui hebben. Als het saneringsbedrijf en de dakdekker niet op elkaar aansluiten, staat je schuur dagen of weken open en trekt alles wat erin staat vol water. Bovendien werkt regen op een houten gordingconstructie die decennia droog heeft gestaan; het hout zwelt, de nagels roesten en er ontstaat schimmel. Spreek daarom af dat de nieuwe bedekking dezelfde dag of de dag erna wordt aangebracht, of laat de saneerder een tijdelijk zeil aanbrengen dat tegen wind bestand is. Vraag ook of hij de gordingen na demontage kan beoordelen, want dat is het enige moment waarop je ze goed ziet.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn golfplaten asbest bevatten?
Aan het bouwjaar en aan de plaat zelf. Golfplaten van voor 1994 bevatten in Nederland vaak asbestcement; latere platen zijn vezelcement zonder asbest en dragen meestal een productiecode langs de rand. Zekerheid geeft alleen een laboratoriumanalyse van een monster dat een gecertificeerd bureau neemt. Breek er zelf geen stukje af om op te sturen, want juist dat breken laat vezels los.
Wat gebeurt er met de grond onder een asbestdak?
Bij een dak zonder goot spoelen er met de jaren vezels mee naar beneden, en die verzamelen zich in een smalle strook onder de druiplijn. Bij een sanering wordt die strook vaak bemonsterd en zo nodig afgegraven en afgevoerd. Vraag het inventarisatiebureau om die bodemstrook mee te nemen in het onderzoek, zodat het niet als meerwerk opduikt zodra het dak eraf ligt.
Moeten de buren geïnformeerd worden?
De gemeente publiceert de sloopmelding, dus formeel weten omwonenden het via die weg. Praktisch is het verstandiger het zelf even te melden, want er staat een afzetting en er lopen mensen in beschermende pakken rond. Vraag buren om ramen aan die zijde dicht te houden en de was binnen te halen, en om auto's uit het werkgebied te halen. Dat voorkomt onnodige onrust.