Asbestdak
Asbest in dak: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Asbest in een dak zit meestal in golfplaten van een schuur of garage, in vlakke platen achter een boeiboord, in de pijp van een rookkanaal of onder oude dakbedekking. Bijgebouwen en woningen van vóór 1994 zijn verdacht. Weet je het niet zeker, laat dan een monster onderzoeken en boor er niet in.
Waar het materiaal in en om een dak zit
De bekendste toepassing is de asbestcement golfplaat op schuren, garages en veestallen, vaak grijs en met de jaren groen uitgeslagen. Daarnaast kom je vlakke platen tegen als boeiboord, als afwerking van een dakoverstek, als achterwand van een dakkapel en als brandwerende plaat rond een rookkanaal. Ook de standleiding van het toilet en de doorvoer van een oude kachelpijp zijn regelmatig van asbestcement. Minder bekend is dat het in de dakbedekking zelf kan zitten: sommige bitumineuze rollen uit de jaren zestig en zeventig bevatten asbestvezels als wapening, en die vind je terug op platte daken van aanbouwen. Tot slot zit het in de zwarte kit rond oude lichtkoepels en in de vlakke plaat onder een schoorsteen. Ga er bij een bijgebouw uit die tijd dus niet van uit dat alleen de golfplaat verdacht is.
Hoe je een asbesthoudende golfplaat herkent
Kijk eerst naar de vorm. Klassieke asbestcementplaten hebben vijf tot acht golven over een breedte van ongeveer een meter, met een strakke, cementachtige uitstraling. Nieuwere vezelcementplaten zonder asbest lijken er sterk op, en juist daarom is het bouwjaar de belangrijkste aanwijzing. Zoek daarna naar een stempel op de onderzijde of aan de kopse kant: platen die na 1993 zijn gemaakt dragen vaak de aanduiding NT, van nieuwe technologie, wat betekent dat er geen asbest in zit. Ontbreekt die aanduiding op een plaat uit die periode, ga dan uit van asbest. Aan de breukrand is soms een vezelige structuur te zien, maar juist naar een breukrand ga je niet zoeken, want daarbij komen vezels vrij. Twijfel je, dan geeft alleen laboratoriumonderzoek uitsluitsel.
Wat je bij een verdacht dak beslist niet doet
Zolang een plaat heel is en met rust wordt gelaten, is het risico klein. Het gaat mis zodra er bewerking bij komt. Niet boren, niet zagen, niet schuren en niet met een hogedrukreiniger overheen: alle vier maken vezels los die je vervolgens inademt en die zich over het erf verspreiden. Ook een mosbestrijdingsmiddel of een coating aanbrengen is geen goed idee, want daarvoor moet het oppervlak eerst worden gereinigd. Loop er verder niet op, en dat is een advies met twee redenen: golfplaten dragen geen mens en breken zonder waarschuwing, en een gebroken plaat verandert de hele situatie. Wil je iets doen tot er een saneerder komt, dan mag je een losse scherf voorzichtig bevochtigen, in dubbel plastic verpakken en afvoeren volgens de aanwijzing van je gemeente.
Wat een inventarisatie oplevert
Een asbestinventarisatie wordt uitgevoerd door een gecertificeerd bureau dat het gebouw doorloopt, monsters neemt en die laat analyseren. Het rapport legt vast waar het materiaal zit, in welke vorm, hoeveel er is en in welke risicoklasse het valt. Die klasse bepaalt hoe er gesaneerd moet worden en dus wie het mag doen. Zo'n rapport wordt per gebouw gerekend en niet per vierkante meter, en het is verplicht voordat een gecertificeerd bedrijf aan het werk mag. Voor kleine hoeveelheden die je onder de particuliere regeling zelf verwijdert, is het niet nodig, maar dan geldt wel een melding bij de gemeente. Het rapport heeft nog een tweede nut: bij verkoop van de woning is het een document waarmee je aantoont wat er wel en niet in het gebouw zit, en dat scheelt discussie.
Het dak dat wordt gereinigd in plaats van vervangen
De schadelijkste fout is een verweerd asbestdak laten schoonmaken. Het aanbod bestaat: bedrijven die schuurdaken reinigen en er een coating overheen spuiten om het weer netjes te maken. Bij een asbestcementplaat is dat precies de verkeerde volgorde. De hogedruk spoelt de verweerde bovenlaag weg, waarin de vezels al los liggen, en verspreidt die met het spoelwater over de tuin en de bodem. Wat je overhoudt is een dak dat er beter uitziet, een erf dat vervuild is en een saneringsopgave die door de bodemsanering ineens veel groter is geworden. Hetzelfde geldt voor het zelf schoonvegen van goten onder zo'n dak: het slib daarin bevat vezels. Laat een verdacht dak met rust tot je weet wat het is, en laat de beoordeling doen voordat iemand er met een machine aan begint.
Veelgestelde vragen
Is asbest in een dak gevaarlijk als je er niets mee doet?
Bij hechtgebonden platen die gaaf zijn, is het risico klein zolang er niet in wordt gewerkt. De vezels zitten vast in het cement. Zodra platen verweren, breken of worden bewerkt, verandert dat. Ligt er een asbestdak boven een plek waar kinderen spelen of waar regenwater in een put loopt die je gebruikt, dan is er reden om het eerder te laten beoordelen.
Hoe laat ik een monster onderzoeken?
Er zijn laboratoria die een monsterpakketje opsturen, maar het nemen van het monster is de riskante handeling en die laat je liever aan een inventarisatiebureau over. Wil je het zelf doen, bevochtig het materiaal dan eerst, neem een klein stukje van een bestaande breuk in plaats van een nieuwe te maken en verpak het dubbel. Vraag je gemeente of er lokale hulp bij is.
Moet ik asbest melden bij verkoop van mijn huis?
Je hebt als verkoper een mededelingsplicht voor gebreken waarvan je weet. Bekend asbest in of om het dak hoort daarbij en wordt in de praktijk in de koopakte met een clausule geregeld. Verzwijgen levert na de overdracht een aansprakelijkheidsdiscussie op. Een inventarisatierapport op tafel leggen is meestal het rustigste scenario voor beide partijen.